Museum voor Precolumbiaanse Kunst (MAP)

Wat voor museum het is

Het Museo de Arte Precolombino, meestal afgekort tot MAP, is een compact museum voor oude Andesvoorwerpen in het historische centrum van Cusco. Het staat aan de Plazoleta de las Nazarenas, een rustig pleintje op korte loopafstand van het hoofdplein en aan de rand van de wijk San Blas. Het museum is van het Larco Museum in Lima en opende in juni 2003, waarbij de restauratie van het gebouw werd gesteund door een Peruaanse bankstichting.

Het idee is simpel. De Larco-familiecollectie in Lima is enorm en slechts een klein deel kan daar worden getoond. MAP geeft Cusco een selectie ervan, gekozen op visuele kwaliteit en niet op volledigheid. Bronnen beschrijven de tentoonstelling als een paar honderd stukken, met cijfers tussen grofweg 400 en 450, afkomstig uit een veel grotere voorraad in Lima. Het doel is deze voorwerpen als kunst te laten zien, met stukken die één voor één tegen donkere muren worden uitgelicht, in plaats van als archeologische vondsten in volle vitrines.

Het is geen sitemuseum voor de Inka en het vervangt de ruïnes niet. Het is een plek om te zien wat de volkeren vóór en naast de Inka maakten, en die context verbetert je bezoek aan de stenen sites rond de stad.

Het gebouw en zijn lagen

Het huis zelf hoort bij het bezoek. De plek begon als een Inkabouwwerk, in bronnen beschreven als een ceremoniële binnenplaats of rechtbank, en de basis van de straatgevel bestaat nog uit passend gehouwen Inkasteen. Na de Spaanse verovering kwam het in handen van conquistador Alonso Díaz, die rond 1580 een koloniaal huis op de Inkamuren bouwde, een patroon dat zich door heel Cusco herhaalt en dat je ook ziet bij de Qorikancha. Het herenhuis staat bekend als Casa Cabrera, naar een latere eigenaar uit de familie Cabrera.

In de loop der eeuwen wisselde het huis meermaals van eigenaar, kreeg het verschillende bestemmingen en raakte het in slechte staat voor de restauratie. Het museum gebruikt nu de kamers rond een binnenplaats, verdeeld over twee verdiepingen, met een modern interieur achter de oude muren. Bekijk de ingang en de steen onderaan de gevel voordat je naar binnen gaat, en merk op hoe de dikke muren en kleine ramen het interieur koel en stil houden.

Wat je binnen ziet

De tentoonstelling loopt grofweg op tijdsvolgorde, van ongeveer 1250 v.Chr. tot de komst van de Spanjaarden in 1532 n.Chr., met de zalen ingedeeld per cultuur of per materiaal. De eerste zaal behandelt de Formatieve periode, met stukken van culturen van de noord- en zuidkust zoals Cupisnique, Salinar, Vicus, Virú en Paracas, waaronder fijn ingekerfd en met negatieve schildering gedecoreerd aardewerk. Latere zalen zijn gewijd aan de Nasca en de Mochica (Moche), aan de Huari, aan de Chancay en Chimú van de kust, en aan de Inka.

Andere zalen zijn juist per materiaal ingedeeld: hout, sieraden en steen, zilver, en goud en andere metalen. Moche-portretvaten, polychrome Nasca-kruiken, kleine gesneden figuren en fijne metalen sieraden zijn het soort voorwerpen dat je kunt verwachten. De Inkazalen bevatten de hoge kruiken met lange hals die aríbalos heten, waarvan één ongewoon groot is. De bordjes zijn in het Spaans en Engels, en volgens bronnen ook in het Frans. Het precieze aantal zalen wordt volgens de bron als tien of elf opgegeven, dus vertrouw niet op een getal.

Waarom het een bezoek waard is

Cusco is rijk aan Inkametselwerk en koloniale kerken, maar gewone voorwerpen uit de pre-Inkawereld zijn minder zichtbaar in de stad. MAP vult die leemte op een kleine ruimte. Een Moche-vat, een Nasca-kruik en een Inka-aríbalo in opeenvolgende zalen zien maakt duidelijk dat de Inka de laatste van vele Andesstaten waren en niet de eerste, een punt dat wordt uitgewerkt in pre-Inkacultuur en in het overzicht van het Inkarijk.

Het museum past ook bij mensen die niet houden van lange dagen vol ruïnes. Je zit, bent beschut en het is goed verlicht, en de voorwerpen zijn zonder gids te begrijpen. Als je al van plan bent het Larco Museum in Lima te bezoeken, beschreven op de pagina over het Larco Museum, toont MAP een kleinere selectie van dezelfde collectie, dus je ziet enige overlap in soorten maar niet de volledige breedte. Voor meer over textiel, zie Andestextiel.

Hoeveel tijd je nodig hebt

Reken op een tot twee uur. Een snelle wandeling door alle zalen kan in ongeveer een uur, maar de tentoonstelling beloont rustig kijken, en een extra half uur is zo besteed aan de stukken die je mooi vindt. Het museum is klein genoeg om je niet uit te putten, wat telt op de hoogte van Cusco, ongeveer 3.400 m, waar lange dagen te voet mensen vermoeien die net zijn aangekomen. Ben je nieuw op hoogte, dan legt hoogteziekte uit wat normaal is.

In het museumgebouw zit een café met een binnenplaats, handig voor een koffiepauze tussen bezoeken. Het is ook een goede rustplek na de klim door de straten van San Blas. Openingstijden worden door verschillende bronnen verschillend vermeld, dus beschouw elke tijd die je online leest als voorlopig totdat je hem ter plekke of op de officiële museumsite bevestigt.

Erheen en inpassen in een dag

Het museum ligt ongeveer tien minuten lopen van de Plaza de Armas, bergop door de straten richting San Blas. De helling is licht vergeleken met de trappen hoger op de heuvel, maar op deze hoogte gaat het nog steeds langzaam. Een taxi van overal in het centrum is kort en goedkoop, al kun je al lopend de straat en de Inkamuren onderweg zien.

Het past goed in een dag met een mix van sites en musea. Een redelijk plan is de kathedraal en de Qorikancha 's ochtends, lunch, dan MAP 's middags en 's avonds een wandeling door San Blas, waarvan de ambachtelijke werkplaatsen en uitkijkpunten dichtbij liggen. Omdat het binnen is, werkt het op regenachtige middagen in het natte seizoen, zoals vermeld op de pagina dingen om te doen in Cusco. Voor een grotere dag buiten combineer je het liever met Sacsayhuamán op een andere dag.

Tickets, regels en praktische zaken

Er wordt entree gerekend, met een lagere prijs voor studenten en gratis toegang voor inwoners van Cusco volgens meldingen, maar tarieven en uren veranderen, dus bevestig ze aan de deur of op de officiële website van het museum. Bronnen zijn het niet eens over de vraag of het museum één dag per week gesloten is, dus controleer dat voordat je een dag eromheen plant. MAP is een apart museum en maakt volgens bronnen geen deel uit van het toeristenticket van Cusco dat veel andere sites dekt, dus reken er apart op.

Neem je paspoort of een kopie mee als je het studententarief wilt, en betaal in soles contant of met kaart als de kassa dat accepteert, zoals besproken in geld in Peru. De regels voor fotograferen in musea veranderen, dus vraag bij de ingang voordat je je camera pakt, en gebruik nooit flits bij voorwerpen. Tassen moeten mogelijk in een garderobe worden achtergelaten. Als je enthousiast wordt, verkoopt de winkel replica's en boeken, en souvenirs in Peru legt uit hoe je ze beoordeelt.

Waarmee je het combineert

MAP combineert vanzelf met andere museum- en kerkbezoeken in het centrum, waar de koloniale kant van Cusco het best te zien is. De schildertraditie van de stad wordt geïntroduceerd in de schilderschool van Cusco, en het bredere beeld van de collecties van het land staat in musea in Peru. Voor een dag rond het centrum begin je bij het overzicht van Cusco, en voor een slaapplek op loopafstand van het museum vergelijkt waar te overnachten in Cusco de wijken.

Wil je de Inka in steen en niet in klei, besteed dan een aparte halve dag aan de buitensites en overweeg een rondleiding voor de context. Voor veel bezoekers werkt de volgorde eerst museum, dan ruïnes het best, omdat je dan bij de sites aankomt met kennis van hoe de voorwerpen eruitzagen.