Muzeum Sztuki Prekolumbijskiej (MAP)

Czym jest to muzeum

Museo de Arte Precolombino, zwykle skracane do MAP, to kompaktowe muzeum starożytnych andyjskich przedmiotów w historycznym centrum Cusco. Stoi na Plazoleta de las Nazarenas, cichym małym placu kilka kroków od głównego placu, na skraju dzielnicy San Blas. Muzeum należy do Museo Larco w Limie i zostało otwarte w czerwcu 2003 roku, a renowację budynku wsparła fundacja peruwiańskiego banku.

Pomysł jest prosty. Kolekcja rodziny Larco w Limie jest ogromna i tylko jej niewielką część można tam pokazać. MAP daje Cusco wybraną próbkę, dobraną ze względu na walory wizualne, a nie kompletność. Źródła opisują ekspozycję jako kilkaset sztuk, podając liczby od około 400 do 450, wybrane ze znacznie większych zbiorów w Limie. Celem jest pokazanie tych przedmiotów jako sztuki, z eksponatami oświetlanymi pojedynczo na ciemnych ścianach, a nie jako znalezisk archeologicznych w zatłoczonych gablotach.

To nie jest muzeum stanowiska inkaskiego i nie zastępuje ruin. To miejsce, by zobaczyć, co wytwarzali ludzie żyjący przed Inkami i obok nich, a ten kontekst poprawia wizyty w kamiennych miejscach wokół miasta.

Budynek i jego warstwy

Sam dom jest częścią wizyty. Miejsce zaczynało jako budowla inkaska, opisywana w źródłach jako dziedziniec ceremonialny lub sąd, a podstawa frontu od ulicy nadal jest zbudowana z dopasowanego inkaskiego kamienia. Po hiszpańskim podboju przypadło konkwistadorowi Alonsowi Díazowi, który około 1580 roku wzniósł kolonialny dom na inkaskich murach, według wzorca powtarzanego w całym Cusco, który zobaczysz także w Qorikancha. Rezydencja znana jest jako Casa Cabrera, od późniejszego właściciela z rodziny Cabrera.

Przez wieki dom wielokrotnie zmieniał właścicieli, służył różnym celom i popadł w zły stan przed renowacją. Muzeum wykorzystuje dziś jego pomieszczenia wokół dziedzińca, na dwóch kondygnacjach, z nowoczesnym wnętrzem ukrytym za starymi murami. Przed wejściem przyjrzyj się wejściu i kamieniowi u podstawy fasady i zwróć uwagę, jak grube mury i małe okna utrzymują wnętrze chłodne i ciche.

Co zobaczysz w środku

Ekspozycja układa się mniej więcej chronologicznie, od około 1250 p.n.e. do przybycia Hiszpanów w 1532 roku n.e., a sale są uporządkowane według kultur lub materiałów. Pierwsza sala obejmuje okres formatywny, z eksponatami kultur północnego i południowego wybrzeża, takich jak Cupisnique, Salinar, Vicus, Virú i Paracas, w tym delikatnie rytowaną i malowaną negatywowo ceramiką. Kolejne sale poświęcono ludom Nasca i Mochica (Moche), kulturze Huari, kulturom Chancay i Chimú z wybrzeża oraz Inkom.

Inne sale uporządkowano według materiału: drewno, biżuteria i kamień, srebro oraz złoto i inne metale. Naczynia portretowe Moche, polichromowane dzbany Nasca, małe rzeźbione figurki i delikatne ozdoby z metalu to przedmioty, których możesz się spodziewać. W salach inkaskich są wysokie dzbany z długą szyjką zwane aríbalos, jeden z nich niezwykle duży. Opisy są po hiszpańsku i angielsku, a według źródeł także po francusku. Liczbę sal podaje się jako dziesięć lub jedenaście, zależnie od źródła, więc nie polegaj na tej liczbie.

Dlaczego warto

Cusco jest bogate w inkaskie kamieniarstwo i kolonialne kościoły, ale zwykłe przedmioty świata przedinkaskiego są w mieście mniej widoczne. MAP wypełnia tę lukę na małej przestrzeni. Zobaczenie naczynia Moche, dzbana Nasca i inkaskiego aríbalo w kolejnych salach uświadamia, że Inkowie byli ostatnim z wielu państw andyjskich, a nie pierwszym, co rozwijają artykuły o kulturach przedinkaskich i przegląd Imperium Inków.

Muzeum pasuje też osobom, które nie lubią długich dni wśród ruin. To wizyta w zacisznym, dobrze oświetlonym wnętrzu, a przedmioty można zrozumieć bez przewodnika. Jeśli planujesz zobaczyć Museo Larco w Limie, opisane na stronie o Museo Larco, MAP pokazuje mniejszy wybór tej samej kolekcji, więc niektóre typy się powtórzą, choć nie cały zakres. Więcej o tkaninach znajdziesz w artykule o andyjskich tkaninach.

Ile czasu zająć

Zaplanuj od godziny do dwóch. Szybki przemarsz przez wszystkie sale jest możliwy w około godzinę, ale ekspozycja nagradza powolne oglądanie, a dodatkowe pół godziny łatwo spędzić przy ulubionych eksponatach. Muzeum jest na tyle małe, że nie męczy, co ma znaczenie na wysokości Cusco, około 3400 m n.p.m., gdzie długie dni na nogach męczą tych, którzy dopiero przyjechali. Jeśli nie jesteś przyzwyczajony do wysokości, choroba wysokościowa wyjaśnia, co jest normalne.

Na terenie muzeum działa kawiarnia z dziedzińcem, co czyni je wygodnym miejscem na przerwę na kawę między wizytami. To także dobry przystanek po wspinaczce ulicami San Blas. Godziny otwarcia podawano różnie w różnych źródłach, więc każdą godzinę znalezioną w sieci traktuj jako wstępną, dopóki nie potwierdzisz jej na miejscu lub na oficjalnej stronie muzeum.

Dojście i wpasowanie w dzień

Do muzeum jest około dziesięciu minut pieszo od Plaza de Armas, pod górę ulicami prowadzącymi w stronę San Blas. Nachylenie jest łagodne w porównaniu ze schodami wyżej na wzgórzu, ale na tej wysokości nadal idzie się wolno. Taksówka z dowolnego miejsca w centrum to krótka i tania jazda, choć pieszo zobaczysz po drodze ulicę i inkaskie mury.

Dobrze wpisuje się w dzień łączący stanowiska i muzea. Rozsądny plan to katedra i Qorikancha rano, obiad, potem MAP po południu i wieczorny spacer po San Blas, którego warsztaty rzemieślnicze i punkty widokowe są blisko. Ponieważ jest pod dachem, sprawdza się w deszczowe popołudnia w porze mokrej, o czym mowa na stronie o atrakcjach Cusco. Na większy dzień na świeżym powietrzu połącz je raczej z Sacsayhuamán w inny dzień.

Bilety, zasady i praktyczne sprawy

Wstęp jest płatny, z niższą ceną dla studentów, a bezpłatny dla mieszkańców Cusco, jak podają źródła, ale opłaty i godziny się zmieniają, więc potwierdź je przy wejściu lub na oficjalnej stronie muzeum. Źródła nie są zgodne, czy muzeum zamyka się jednego dnia w tygodniu, więc sprawdź to, zanim zbudujesz wokół niego dzień. MAP to osobne muzeum i według źródeł nie wchodzi w skład biletu turystycznego Cusco, obejmującego wiele innych miejsc, więc zaplanuj na nie osobny budżet.

Zabierz paszport lub jego kopię, jeśli chcesz skorzystać ze stawki studenckiej, a płać w solach gotówką lub kartą, jeśli kasa ją przyjmuje, o czym piszemy w artykule o pieniądzach w Peru. Zasady fotografowania w muzeach się zmieniają, więc zapytaj przy wejściu, zanim wyjmiesz aparat, i nigdy nie używaj lampy błyskowej przy eksponatach. Torby może trzeba będzie zostawić w szatni. Jeśli ci się spodoba, w sklepie są repliki i książki, a pamiątki z Peru wyjaśniają, jak je oceniać.

Z czym to połączyć

MAP naturalnie łączy się z innymi wizytami w muzeach i kościołach w centrum, gdzie najlepiej widać kolonialne oblicze Cusco. Tradycję malarską miasta wprowadza artykuł o szkole cuzkeńskiej, a szerszy obraz zbiorów kraju znajdziesz w tekście o muzeach w Peru. Dzień zbudowany wokół centrum zacznij od przeglądu Cusco, a nocleg w zasięgu spaceru od muzeum porównuje artykuł gdzie nocować w Cusco.

Jeśli chcesz zobaczyć Inków w kamieniu, a nie w glinie, poświęć osobne pół dnia na stanowiska na świeżym powietrzu i rozważ wycieczkę z przewodnikiem dla kontekstu. Wielu zwiedzającym najlepiej służy kolejność: najpierw muzeum, potem ruiny, bo na stanowiska przychodzi się, wiedząc, jak wyglądały przedmioty.