Plaza de Armas w Cusco: katedra i atrakcje

Dlaczego ten plac jest ważny

Plaza de Armas to punkt orientacyjny historycznego Cusco. Z jej rogów odchodzą ulice do głównych zabytków, wokół gromadzą się taksówki i biura wycieczek, a większość odwiedzających przecina ją kilka razy dziennie, wcale tego nie planując. To dobre miejsce, by usiąść na ławce, popatrzeć na miasto i przyzwyczaić się do wysokości około 3400 m przed czymś bardziej stromym.

Plac to splot trzech warstw historii. Sama otwarta przestrzeń ma inkaskie pochodzenie, kościoły i arkady są kolonialne, a ludzie z niej korzystający, od uczniów po orkiestry marszowe, to jak najbardziej dzisiejsze Cusco. To połączenie sprawia, że nie jest tylko przystankiem na zdjęcie. O szerszym obrazie miasta i układzie jego dzielnic przeczytasz w artykule o Cusco.

Dwa niewielkie ogródki i fontanna pośrodku dają trochę cienia i miejsce na odpoczynek. Większość parterów wokół placu zajmują kawiarnie, restauracje, biura podróży i sklepy, więc spodziewaj się zaczepek sprzedawców i osób rozdających menu.

Inkaskie początki: Huacaypata

Przed przybyciem Hiszpanów centralną przestrzenią Cusco był większy otwarty obszar, zwykle nazywany Huacaypata, z sąsiednim placem często zwanym Cusipata. Kronikarze opisują go jako miejsce zgromadzeń, ceremonii i procesji, zwykle łączone z wielkimi świętami kalendarza Inków. Ich relacje spisali hiszpańscy autorzy po podboju, więc nie wszystkie szczegóły, w tym dokładna wielkość pierwotnej przestrzeni, są pewne.

Po zajęciu miasta przez Hiszpanów w latach trzydziestych XVI wieku otwarty teren zmniejszono, inkaskie budowle wokół przejęto lub rozebrano i wytyczono kolonialny plac. Wiele kolonialnych murów wokół placu stoi na inkaskich fundamentach – ten sam wzór widać w Qorikancha, tuż obok.

Ruin Inków na samym placu nie znajdziesz. Przetrwała idea miejsca: centralnej przestrzeni, na której miasto się spotyka, co trwa od wieków.

Katedra i jej obrazy

Katedra zajmuje jedną stronę placu i jest jednym z najważniejszych kolonialnych budynków w Peru. Budowę zwykle datuje się na XVI i XVII wiek i trwała długo, częściowo z powodu rozmachu, a częściowo z powodu trzęsień ziemi. Zwykle opisuje się ją jako stojącą w miejscu inkaskiej budowli, choć szczegóły są dyskutowane.

W środku główne atrakcje to ciężkie rzeźbione drewniane stalle chórowe, ołtarze zdobione srebrem i bardzo duża kolekcja obrazów szkoły cuzkeńskiej, kolonialnej tradycji łączącej europejskie malarstwo religijne z andyjskimi detalami. Najsłynniejsze płótno to Ostatnia Wieczerza, na której danie na stole często opisuje się jako cuy, świnkę morską, która w Andach pozostaje potrawą świąteczną. Przewodnicy pokazują ją przy niemal każdej wizycie, więc warto zapytać obsługę, gdzie jej szukać. O samej potrawie przeczytasz w artykule o cuy.

Ubierz się skromnie, spodziewaj się spokojniejszej atmosfery niż na placu i sprawdź aktualne zasady fotografowania, które różnią się między kościołami i zmieniają się z czasem.

La Compañía de Jesús

Na rogu placu stoi kościół Towarzystwa Jezusowego, znany jako La Compañía. Zbudowali go jezuici w XVII wieku w miejscu kojarzonym z inkaskim pałacem, a jego barokową fasadę z dwiema wieżami często fotografuje się w świetle późnego popołudnia. Kościół i pobliską katedrę wspomina się czasem jednym tchem, bo podobno rywalizowały wysokością i zdobieniem – to opowieść przewodników, którą należy traktować jak lokalną tradycję.

W środku główne punkty zainteresowania to złocony ołtarz i rzeźbione detale. Kościół jest zwykle spokojniejszy niż katedra, więc to przyjemne miejsce na chwilę przerwy. Niektóre części budynku w ostatnich latach wykorzystywano na wystawy lub wydarzenia kulturalne, co może zmieniać to, co jest otwarte.

Ponieważ zasady zwiedzania kościołów w Cusco bywają różne, sprawdź godziny wywieszone przy drzwiach i zapytaj w miejscu noclegu, czy w dniu wizyty obowiązuje bilet łączony, czy osobny.

Arkady, balkony i wieczór

Boki placu obrzeżają arkady z drewnianymi balkonami nad nimi, z których wiele mieści dziś restauracje i bary. Z balkonów dobrze obserwować festyny lub wieczorny tłum, ale spodziewaj się, że trzeba zamówić napój lub posiłek, by tam usiąść, a ceny bywają wyższe niż kilka ulic dalej. Prostsze posiłki znajdziesz na targu San Pedro, niedaleko stąd.

Plac jest najpiękniejszy wieczorem, gdy katedra i La Compañía są oświetlone, a góry wokół miasta ciemnieją. Dobrze działa dwukrotna wizyta: w dzień dla wnętrz i po zmroku dla atmosfery. Po zachodzie słońca robi się zimno, więc weź ciepłą warstwę nawet w porze suchej.

Pamiętaj, że okolica długo tętni życiem, a niektóre pobliskie bary bywają głośne. Jeśli wybierasz nocleg, zajrzyj do artykułu gdzie spać w Cusco, by zestawić wygodę bliskości placu z nocnym hałasem.

Festiwale i zgromadzenia

Plaza de Armas jest sceną wielu publicznych wydarzeń miasta. Pod koniec grudnia zwykle odbywa się tu bożonarodzeniowy kiermasz rękodzieła znany jako Santuranticuy, a w ważne dni z katedry wyruszają procesje religijne, jak w święto Bożego Ciała (Corpus Christi), gdy na plac niesie się figury świętych. Wielki Tydzień również wyznaczają procesje przez centrum.

Ceremonia Inti Raymi, odbywająca się w okolicach czerwcowego przesilenia, zaczyna się w Qorikancha, przechodzi przez plac i kończy w miejscu obok Sacsayhuamán. W te dni plac jest zatłoczony, a hotele zapełniają się z dużym wyprzedzeniem.

Terminy, trasy i dokładny przebieg tych wydarzeń zmieniają się z roku na rok, więc przed planowaniem podróży wokół jednego z nich sprawdź oficjalny kalendarz. Szerzej piszemy w artykule święta i dni wolne. Poza dniami wydarzeń plac jest spokojniejszy, ale prawie zawsze coś się dzieje, od szkolnej parady po protest lub koncert.

Bezpieczeństwo, oszustwa i częste błędy

Plac jest zwykle ruchliwy i dobrze patrolowany, ale jak każde turystyczne centrum przyciąga oportunistów. Typowe problemy to kradzieże kieszonkowe w tłumie, oferty nielicencjonowanych sprzedawców wycieczek lub pamiątek oraz osoby, które zagadują przyjaźnie, a potem proszą o pieniądze. Trzymaj telefon i portfel w przednich kieszeniach i uważaj na torby zostawione na krzesłach w kawiarniach. Dokładniejszą listę znajdziesz w artykule o typowych oszustwach w Peru.

Kilku błędów łatwo uniknąć. Nie rezerwuj wycieczki u pierwszej osoby, która zaczepi cię na placu, bo porównanie kilku ofert jest łatwe, a w artykule wycieczki z Cusco znajdziesz, o co pytać. Nie wchodź szybko pod górę pierwszego dnia na wysokości, a jeśli dopiero przyjechałeś lub przyjechałaś, przeczytaj porady o chorobie wysokościowej. Wreszcie, nocą korzystaj z licencjonowanych taksówek lub aplikacji zamiast nieoznakowanych samochodów, zwłaszcza na cichszych ulicach z dala od placu.

Co jest w pobliżu i ile czasu zarezerwować

Zarezerwuj mniej więcej godzinę na plac, katedrę i La Compañía, albo więcej, jeśli wpadniesz na kawę. To dobry pierwszy przystanek na spacerowej trasie. Z placu krótki spacer prowadzi do Qorikancha, a strome podejście schodkowymi uliczkami do dzielnicy rzemieślników San Blas, które najlepiej zostawić na moment, gdy przyzwyczaisz się do wysokości.

Na dłuższy dzień naturalnym kolejnym krokiem jest taksówka lub spacer do ruin na wzgórzu nad miastem, a inne propozycje wymienia artykuł co robić w Cusco. Plac sprawdza się też jako miejsce spotkań: łatwo go znaleźć, leży w centrum i zna go każdy kierowca.

W sklepach wokół placu kupisz tekstylia, srebro i pamiątki, ale jakość i ceny bardzo się różnią, więc porównaj kilka ofert przed zakupem, a wskazówki, co warto kupić, znajdziesz w artykule o pamiątkach.