Centrale markt van Huaraz

Wat voor markt het is

De Mercado Central de Huaraz is een gebouw met twee verdiepingen in het centrum, aan de Avenida Antonio Raymondi, met kraampjes die uitwaaieren over de omliggende straten. Huaraz ligt op ongeveer 3.050 m in de Callejón de Huaylas, de vallei onder de Cordillera Blanca, en op de markt komen boeren, handelaren en kopers uit de vallei en de dorpen eromheen samen. Het is eerst een echte werkmarkt en pas daarna een bezienswaardigheid, en juist daarom is een bezoek de moeite waard.

Binnen zijn de waren per soort gegroepeerd. Groente- en fruitkramen nemen een groot deel van de begane grond in beslag, met aardappelen, maïs, bonen, kruiden en fruit uit warmere valleien. Slagers, kaasverkopers en broodkramen hebben hun eigen hoek, en in kleine keukens worden aan de toonbank maaltijden geserveerd. Veel marktkooplui dragen traditionele kleding en naast Spaans hoor je Quechua. In de straten rond het gebouw vind je ook kleding, plastic spullen, huishoudelijke artikelen en straatverkopers, dus de randen zijn drukker en luidruchtiger dan het binnenste.

Wat je ziet en eet

Het vleesgedeelte verrast nieuwe bezoekers het meest. Stukken vlees hangen open en bloot, en sommige kramen verkopen cavia (cuy), gevild en klaar voor de oven of de pan. Het is geen show voor toeristen; zo doet de stad nu eenmaal haar boodschappen. Vegetariërs moeten erop rekenen er langs te lopen. Wat het gerecht inhoudt en hoe het wordt geserveerd lees je bij cuy.

De keukens serveren wat vaste klanten eten: soepen, rijst met een stoofgerecht of een gebakken kotelet, en een menú (lunch met vaste prijs) dat meestal met een soep begint. Verse sappen en broodjes vind je ook makkelijk. Kijk wat andere gasten voorgeschoteld krijgen en wijs het aan als je Spaans tekortschiet.

Ook vegetarische reizigers komen aan hun trekken: volgens reizigers is er binnen de markt een klein vegetarisch comedor dat doordeweeks een lunch met vaste prijs serveert, al spreken bronnen elkaar tegen over de verdieping en veranderen de openingstijden. Vraag het een marktkoopman of loop de bovenverdieping af. Meer over eten zonder vlees lees je bij vegetarisch eten in Peru.

Proviand inslaan voor een trektocht

Wie de Cordillera Blanca in trekt, kan op de markt het best verse proviand voor onderweg kopen: brood, kaas, fruit, noten, gedroogd fruit, eieren, aardappelen en groenten om in je kamp te koken, en pakjes koekjes en snoep. De prijzen op een lokale markt zijn doorgaans lager dan in winkels die op toeristen mikken, dus vergelijk een paar kramen voordat je koopt.

Koop zo laat mogelijk voor vertrek, want fruit en brood zijn kwetsbaar en de warmte in een rugzak is funest voor zacht fruit en groente. Boek je een georganiseerde trektocht, vraag de organisatie dan wat er is inbegrepen en koop alleen je persoonlijke snacks; trek je zelfstandig, doe dan hier je kampinkopen en pak zware dingen onderin je rugzak. Kooktoestellen, gas en bergsportspullen verkoopt de markt niet; die vind je bij outdoorwinkels elders in de stad. Zie trekkingspullen voor wat je mee moet nemen, en Santa Cruz-trektocht of Laguna 69 als je een bepaalde route op het oog hebt.

Er komen en hoe lang je blijft

De markt ligt in het centrum van Huaraz, op loopafstand van de Plaza de Armas en van de meeste hotels en hostels in het centrale stratenraster. Korte taxiritten door het centrum zijn zo geregeld, maar lopen gaat meestal even snel. Houd de wandeling de eerste dagen op hoogte kort en rustig. Verblijf je in het centrum, lees dan waar te slapen in Huaraz.

Een uur is genoeg voor een wandeling langs de gangpaden, een sapje of een lunch en een paar aankopen. Reken meer tijd als je een volledige menú wilt eten of proviand voor meerdere dagen koopt. Draag gesloten schoenen: de vloeren in de marktzalen kunnen nat zijn en de kramen staan vol kratten en manden.

Combineer de markt met het hoofdplein en de andere bezienswaardigheden in het centrum. Wat te doen in Huaraz somt de overige haltes in en rond de stad op.

Beste tijd en marktdagen

Ga 's ochtends, als de producten net zijn aangevoerd, de kramen volledig gevuld zijn en de keukens vers eten serveren. Halverwege de middag pakken veel kooplui in en wordt het aanbod dunner. Op zondag en feestdagen kunnen de uren afwijken, dus stel je inkopen niet uit tot de laatste avond voor een vroeg vertrek.

Huaraz kent ook wekelijkse eetmarkten en straatmarkten in andere delen van de stad. Op zondag is er volgens berichten een traditionele eetfair op de voetgangersstraat Jirón José Olaya, en op maandag en donderdag een straatmarkt aan de Avenida Bolognesi. Vraag er ter plaatse naar, want schema's verschuiven. Wil je in een ontspannen sfeer streekgerechten proeven, dan is de zondagse eetfair een mooie aanvulling op de centrale markt.

Het droge seizoen, grofweg van mei tot en met september, brengt heldere ochtenden en de meeste bezoekers. In de regenmaanden, grofweg van november tot en met maart, kunnen de straten rond de markt modderig zijn en dringen de kooplui zich samen onder de luifels.

Voorzichtig eten op 3.050 m

Hoogte, vermoeidheid en een ander dieet vormen de eerste dagen in Huaraz een veelvoorkomende combinatie. Eet voedsel dat voor je neus is bereid en heet wordt opgediend, kies kramen met een gestage stroom lokale klanten en wees voorzichtig met salades, gesneden fruit, ijs en alles wat met kraanwater is gewassen. Fruit dat je zelf kunt schillen is de veiligste keuze. Was of ontsmet je handen voor het eten, want marktvloeren en gedeelde toonbanken zijn niet zo schoon als een restaurantkeuken.

Zware, vette maaltijden zijn op je eerste dag op hoogte een slecht idee, en alcohol maakt het erger. Begin met soep, brood, fruit en veel flessenwater of behandeld water. Water en voedselveiligheid behandelt de basis, en hoogteziekte legt uit waarom je eetlust kan afnemen. Plan je een tocht op grote hoogte, breng dan eerst een paar dagen in de stad door; zie acclimatisatie.

Word je ziek en houden de klachten aan, wacht dan niet af: ga naar een apotheker of arts.

Geld, afdingen en gedrag

Neem kleine biljetten en munten in soles mee. Kramen accepteren zelden pinpassen of creditcards en hebben vaak geen wisselgeld voor grote biljetten; met een zak munten koop je zo één broodje of een zakje fruit. Geld in Peru legt uit hoe het zit met contant geld, kaarten en geldautomaten. Op eten dat op gewicht wordt verkocht dingen je niet af; kijk naar de aangegeven prijs of vraag het één keer. Bij kramen zonder eten, bijvoorbeeld kleding, is vriendelijk afdingen gebruikelijk.

Vraag toestemming voordat je mensen of hun kraam fotografeert. Veel verkopers vinden het goed, sommigen niet, en iets kleins kopen is een beleefde manier om te beginnen. Fotografeer het vleesgedeelte niet als de kooplui bezwaar maken, en raak producten niet aan voordat je ze koopt, tenzij anderen dat ook doen.

In drukke markten werken zakkenrollers. Draag je tas voor je, houd de rits dicht, houd je telefoon uit je achterzak en laat je paspoort in het hotel. Zie oplichting en kleine diefstal voor meer. Voor handgemaakte cadeaus is zo'n markt niet de beste plek; souvenirs vertelt waar je op moet letten.