Pinkuylluna is de bergrug recht achter het dorp Ollantaytambo, met rijen stenen Inca-voorraadhuizen (*qollqas*) in de helling gebouwd. De wandeling omhoog vanuit de straten van het dorp is kort maar steil en onbeschut, meestal opgegeven als ongeveer 30 tot 60 minuten enkele reis, en de toegang wordt in het algemeen als gratis beschreven, al moet je dat ter plaatse bevestigen. Het geeft het beste uitzicht over het dorp en het fort aan de overkant, en het is rustiger dan de hoofdsite. Ga vroeg, neem water en zonbescherming mee en neem de tijd vanwege de hoogte.
Kaart
Wat Pinkuylluna is
Pinkuylluna is de steile heuvel die aan de noordkant van het dorp Ollantaytambo oprijst, tegenover de terrasvormige tempelheuvel die op de fortpagina wordt beschreven. Op de flank staan verschillende groepen rechthoekige stenen gebouwen met puntgevels en kleine raampjes. Dit zijn Inca-voorraadhuizen, bekend onder het Quechua-woord *qollqas*, waar graan, aardappelen en andere producten werden bewaard voor de staat en voor het landgoed dat de Inca-heersers hier onderhielden.
De gebouwen zijn geen apart stadje en waren nooit woningen. Het zijn de pakhuizen van een werkend koninklijk landgoed, en wat ze de moeite waard maakt is waar ze staan: hoog op een koude, winderige helling, met recht aan de overkant van de vallei de hoofdsite in zicht. Pinkuylluna heeft in de meeste naslagwerken geen eigen artikel en wordt meestal behandeld als onderdeel van het bredere complex van Ollantaytambo, dus verwacht geen kassa, museum of lange bewegwijzerde route.
Waarom de voorraadhuizen zo hoog staan
De plek was een ontwerpkeuze. Hogere grond is kouder en meer aan de wind blootgesteld, en de Inca's gebruikten dat om opgeslagen voedsel voor bederf te behoeden. Het Wikipedia-artikel over Ollantaytambo vermeldt dat de hoge, winderige en koude ligging van de voorraadhuizen de inhoud tegen verval beschermde, en dat de gebouwen ventilatievoorzieningen hadden: graan werd binnengegoten via ramen aan de bergzijde en eruit gehaald via ramen aan de dalzijde.
Vanaf het pad is de logica makkelijk te volgen. De muren zijn gebouwd van veldsteen in lemen mortel, met deuropeningen en raamopeningen die op de tocht liggen, en de groepen zijn boven elkaar op de helling gerangschikt. In de Inca-staat bewaarden zulke depots het overschot van de terrassen eronder en voedden ze arbeiders, soldaten en ceremonies, dus een reeks voorraadhuizen van deze omvang zegt iets over hoe belangrijk Ollantaytambo was.
Tours en activiteiten
Online te boeken, gekozen op basis van reizigersbeoordelingen.
-
Vanaf €107 per persoon
Ollantaytambo
Privétour door de Heilige Vallei met Moray en Maras
-
Vanaf €107 per persoon
Ollantaytambo
Tour Moray en Maras vanuit Ollantaytambo, met Chinchero
-
Dagtocht Vanaf €54 per persoon
Ollantaytambo
ATV-tour naar Moray vanuit Cusco, met proeverij in Maras
-
Vanaf €65 per persoon
De wandeling omhoog
Het pad begint aan de rand van het oude dorp, in de straat die vanaf het plein bergop leidt, waar een bord en een stenen trap het begin markeren. Kaarten zetten de ingang niet altijd op de juiste plek, dus kijk vanuit het dorp naar de heuvel en zoek de trap in plaats van blind een speld te volgen. Na de eerste treden klimt de route in haarspeldbochten, met op sommige plekken ongelijke steen en losse aarde.
De gepubliceerde schattingen voor de klim lopen sterk uiteen, van ongeveer 30 minuten voor een fitte wandelaar tot een uur of meer, en sommige wandelaars die bij elk voorraadhuis stilstonden melden een paar uur voor het hele bezoek. Het verstandige cijfer is daarom een tot twee uur heen en terug, inclusief de tijd bovenaan. Op ongeveer 2.790 m ligt het dorp niet zo hoog als Cusco, maar de helling is steil, dus rust vaak. De hogere niveaus zijn wat ruwer dan de lagere, en het laatste stuk naar de hoogste groep is voor sommigen een klauterpartij.
Wat je bovenaan ziet
De eerste beloning is het uitzicht. Vanaf de voorraadhuizen kijk je neer op de daken en het raster van smalle steegjes van het dorp, dat het Inca-stratenplan behoudt, en over naar de terrassen en de Zonnetempel op de andere heuvel. Dat maakt dit een goede plek om de indeling te begrijpen voor of na je bezoek aan de hoofdsite: de rivier, het fort, het dorp en de vallei-ingang passen in één beeld, en de spoorlijn is beneden te zien.
Hoger liggen groepen voorraadhuizen op richels, en je kunt tussen de muren lopen, in de deuropeningen kijken en zien hoe dik het metselwerk is. Boven de voorraadhuizen wordt veel bezoekers een figuur in de rotswand aan de overkant van de vallei getoond, in de volksmond het Inca-gezicht of Tunupa genoemd, in sommige verhalen een pre-Inca godheid. Het is een kwestie van plaatselijk geloof en traditie en geen vaststaande archeologie, en de vorm is om het middaguur het moeilijkst te zien en makkelijker als het licht laag staat. Wees voorzichtig bij afgronden, want de richels zijn smal en hebben geen hekken.
Tickets en toegang
Bronnen beschrijven het pad naar de voorraadhuizen van Pinkuylluna grotendeels als gratis, zonder kassa, en sommige voegen eraan toe dat je bij het begin mogelijk een logboek moet tekenen en dat het bij daglicht open is. Dat verschilt van het hoofdfort, dat onder het toeristenticket van Cusco (*boleto turístico*) viel; zie de fortpagina voor hoe dat werkt. Of het pad naar Pinkuylluna een ticket vereist, of een bewaker er een controleert, wordt inconsistent gemeld, dus vraag het bij je hotel of het toeristenbureau in het dorp voordat je gaat.
Reken ook niet op een vaste sluitingstijd. Uren, regels en zelfs de route kunnen veranderen na regen, herstelwerk of conserveringswerk, en de autoriteiten mogen de toegang tot de muren beperken. Blijf op de paden, stap niet op de muren van de voorraadhuizen en neem geen stenen of souvenirs mee.
Wanneer gaan en wat meenemen
Ga vroeg in de ochtend. De helling ligt een groot deel van de dag in de zon, er is bijna geen schaduw, en in het droge seizoen, ruwweg van mei tot september, als de ochtenden koud en de dagen helder zijn, is het tegen het eind van de ochtend heet. In de regenmaanden, ruwweg van november tot maart, zijn de stenen treden glad en kan de bergrug in de wolken liggen; een nat pad is de belangrijkste reden om uit te stellen. Ook de late middag is prettig, maar check hoeveel tijd je hebt voor het donker wordt, want de afdaling is lastig bij slecht licht.
Neem meer water mee dan je denkt nodig te hebben, want dat is vooral bij het begin verkrijgbaar, plus een hoed, zonnecrème, een lichte jas voor de wind en schoenen met echte grip in plaats van platte sportschoenen. Een klein EHBO-setje en een opgeladen telefoon zijn verstandig. De paklijst behandelt de basis, en de hoogtepagina legt uit wat je moet doen als je je onderweg omhoog niet goed voelt.
Voor wie het is en de veiligheidskant
Pinkuylluna is geschikt voor iedereen in redelijke gezondheid die een halfuur of langer steile treden kan beklimmen. Het is geen goede keuze voor mensen met knieproblemen, een serieuze hoogtevrees of zonder tijd om te acclimatiseren. Kinderen kunnen het als ze stevig lopen, maar houd ze dicht bij je langs de randen. Probeer het niet bij slecht weer of na zware regen.
Alleen wandelen is hier gebruikelijk, maar op een kort, rustig pad moet je voorzichtig zijn: vertel iemand waar je heen gaat, ga tijdens drukke daguren en vermijd de klim laat op de dag. Algemene voorzorgen staan op de veiligheidspagina. Omdat de richels smal zijn, klim je voor foto's niet op de muren, en blijf je achter een touw of afzetting als die er is. Een lokale gids is niet vereist voor deze wandeling, maar wel nuttig als je de geschiedenis van de voorraadhuizen uitgelegd wilt krijgen.
Combineren met het fort en de trein
De meeste mensen combineren Pinkuylluna met de hoofdsite. De gebruikelijke volgorde is eerst de voorraadhuizen beklimmen, vroeg en terwijl de lucht koel is, en dan door het dorp naar het fort, of het fort bij opening doen en Pinkuylluna later op de dag. Samen nemen ze het grootste deel van een ochtend in beslag, dus ze passen bij een verblijf van een nacht of meer; een gehaast uur voor een trein is niet genoeg voor beide.
Omdat de treinen naar Machu Picchu vanaf station Ollantaytambo vertrekken, passen veel reizigers de wandeling in op de heenweg of de terugweg, zoals uitgelegd onder treinen naar Machu Picchu en treinen in Peru. Controleer je vertrektijd en laat ruim marge. In een breder plan ligt het dorp tussen Cusco en Machu Picchu, met Moray en andere stops op de pagina tours door de Heilige Vallei en het overzicht van de Heilige Vallei. Als je op weg bent naar het Inkapad, is de wandeling ook een redelijke test van hoe je met de helling omgaat.
Waar slapen
-
Zoek hotels
Ollantaytambo
Vroege treinen naar Machu Picchu en een oude kern om te voet te verkennen
Veelgestelde vragen
Is Pinkuylluna gratis?
Verschillende bronnen beschrijven het pad naar de voorraadhuizen als gratis toegankelijk, soms met een logboek om bij het begin te tekenen, terwijl het hoofdfort onder het toeristenticket van Cusco valt. Omdat de berichten verschillen, vraag je het bij je hotel of het toeristenbureau in Ollantaytambo.
Hoe lang duurt de wandeling naar Pinkuylluna?
Schattingen voor de klim lopen uiteen van ongeveer 30 minuten tot een uur, met voor een bezoek heen en terug meestal een tot twee uur. Langzame wandelaars en mensen die bij elk voorraadhuis stilstaan, kunnen er langer over doen.
Is de klim naar Pinkuylluna moeilijk?
Hij is kort maar steil, met op sommige plekken ongelijke steen en losse aarde en zonder schaduw. De meeste redelijk fitte mensen redden het in hun eigen tempo, maar het is een slechte keuze voor wie slechte knieën of hoogtevrees heeft.
Is Pinkuylluna beter dan de hoofdsite van Ollantaytambo?
Ze zijn verschillend. Het fort heeft het mooiste metselwerk en de grote tempelmuur, terwijl Pinkuylluna uitzicht biedt over het dorp en het fort, met minder mensen. De meeste bezoekers doen beide, zoals uiteengezet op de fortpagina.
Waar dienen de gebouwen van Pinkuylluna voor?
Het zijn Inca-voorraadhuizen (qollqas) voor graan en andere producten. Hun koude, winderige ligging en ventilatieopeningen hielpen te voorkomen dat het voedsel bedierf.
Heb ik een gids nodig voor Pinkuylluna?
Nee, voor de wandeling zelf is geen gids vereist en het pad begint in het dorp. Een gids helpt als je de geschiedenis van de voorraadhuizen en de site uitgelegd wilt krijgen, en veel tours door de Heilige Vallei noemen het.
Wat is het gezicht op de berg aan de overkant?
Bezoekers krijgen vaak een gezichtsachtige vorm in de rots getoond, het Inca-gezicht genoemd of gekoppeld aan de godheid Tunupa. Het is een plaatselijke traditie en overtuiging, niets wat archeologen hebben vastgesteld.
