Chinchero: Inkaruïnes en weversdorp

Waar ligt Chinchero?

Chinchero is een dorp op een hoogvlakte, op ongeveer 3.700 m. Dat is hoger dan Cusco en ruim boven de bodem van de Heilige Vallei (Sacred Valley). Het ligt aan de weg tussen Cusco en Urubamba en is dus een van de eerste plekken die je onderweg naar de vallei passeert. Veel tours stoppen hier een uurtje of twee voordat ze afdalen.

De omgeving is open en winderig, met akkers, terrassen en bij helder weer besneeuwde bergtoppen. De lucht is ijl en het kan koud zijn, vooral 's ochtends en 's avonds, ook in het droge seizoen. Kom je van zeeniveau, lees dan over hoogteziekte en neem het rustig aan.

Het dorp is klein, rustig buiten de evenementdagen en wordt nog steeds bewoond door boerenfamilies. Soms wordt het de plek genoemd waar de regenboog werd geboren; dat is een lokaal gezegde dat je beter als traditie dan als feit kunt zien. Meer over de omgeving en over hoe Chinchero zich verhoudt tot andere uitvalsbases vind je bij de Heilige Vallei (Sacred Valley).

Inkaruïnes en terrassen

De archeologische site ligt aan de rand van het dorp en omvat brede Inkaterrassen, grote stenen muren met trapeziumvormige nissen en open terrein dat ooit bij een koninklijk landgoed hoorde. Chinchero wordt meestal in verband gebracht met de Inkaheerser Túpac Yupanqui, die hier vermoedelijk een landgoed had, al is niet volledig gedocumenteerd waarvoor het precies werd gebruikt.

De site is eenvoudig te bezoeken: een pad voert over de terrassen, langs de belangrijkste muren en naar beneden, met uitzicht over de vallei. Op sommige plekken worden de terrassen nog steeds bewerkt, wat je een idee geeft van het voortlevende landschap. Het metselwerk is minder spectaculair dan bij Sacsayhuamán, dus houd je verwachtingen bescheiden, maar het landschap hoort bij de charme.

Reken op ongeveer 30 tot 45 minuten voor de ruïnes. De grond is oneffen en onbeschut, dus draag stevige schoenen en bescherm je tegen de zon, want de uv-straling is op deze hoogte sterk. Een gids kan uitleggen welke muren van de Inca's zijn en welke later zijn toegevoegd, handig als die dicht bij elkaar liggen.

Een koloniale kerk op Inkamuren

Naast het plein staat een kleine koloniale kerk, meestal gedateerd in de zeventiende eeuw, gebouwd op Inkafunderingen en -muren. Het contrast tussen de witgekalkte koloniale gevel en het donkere Inkametselwerk is typisch voor de streek. Binnen staan het plafond en de muren bekend om hun beschilderingen, en de kerk geldt als een van de interessantere kleine koloniale kerken bij Cusco.

Fotograferen kan binnen beperkt zijn en de toegangsregels kunnen veranderen, dus let op borden en vraag het bij de deur. De kerk is een gebedshuis: kleed je netjes en praat zachtjes als er een dienst bezig is.

Op het plein voor de kerk staat een grote Inkamuur met een rij nissen, en er is open ruimte voor de markt en dorpsbijeenkomsten. Het is een fijne plek om even te zitten en het dorpsleven te bekijken. Wil je Inkametselwerk vergelijken? De nabije site van Ollantaytambo is een monumentaler voorbeeld, en de Qorikancha in Cusco toont een verfijnde tempelmuur.

Wevershows en natuurlijke kleurstoffen

Chinchero is vooral beroemd om zijn weefkunst. Verschillende vrouwencoöperaties en familiewerkplaatsen ontvangen bezoekers om het hele proces te laten zien: van het wassen en spinnen van wol tot het verven met planten, mineralen en insecten en het weven op traditionele rugbandweefgetouwen. Een demonstratie bestaat meestal uit een korte uitleg, een uitstalling van kleuren en de kans om afgewerkte stukken te bekijken.

De demonstraties zijn leerzaam en de moeite waard, ook als je niets wilt kopen. De natuurlijke kleurstoffen zijn een hoogtepunt: het rood van cochenille, een insect dat op cactussen leeft, wordt vaak getoond door het te pletten en er limoensap of andere stoffen aan toe te voegen om de kleur te veranderen. Je kunt vragen hoe de verfstoffen worden gemaakt en welke kleuren van welke planten komen.

Bedenk wel dat de demonstraties ook verkooppunten zijn. Je bent nergens toe verplicht, maar een goede prijs hangt af van de kwaliteit, dus vraag naar het materiaal, zoals alpaca- of schapenwol, en controleer de afwerking. Meer koopadvies vind je bij souvenirs in Peru. Prijzen liggen niet altijd vast, maar afdingen doe je met respect.

De zondagsmarkt

Op zondag is er in Chinchero een lokale markt waar dagelijkse handel en spullen voor bezoekers samenkomen. Dorpelingen uit omliggende gemeenschappen brengen producten mee en er wordt gehandeld in aardappelen, maïs en kaas. Op sommige delen van de markt zie je ook ruilhandel, al is onzeker hoe gangbaar dat tegenwoordig nog is.

De markt is lokaler dan die van het beroemdere Pisac en meestal rustiger, maar op zondag kan het druk worden met tourgroepen en is parkeren lastig. Ga vroeg op de dag voor meer rust en neem kleine biljetten en munten mee.

Marktdagen en openingstijden kunnen wisselen, en op andere dagen is er soms een aparte ambachtsmarkt. Vraag het huidige patroon dus na bij je accommodatie of een lokale organisator. Wil je vergelijken? Pisac heeft ook een bekende markt en ligt aan een andere kant van de vallei.

Let in de drukte goed op je spullen en vraag het eerst voordat je mensen fotografeert, want veel verkopers willen dat graag.

Erheen en tickets

Chinchero bereik je over de weg vanuit Cusco, meestal in minder dan een uur met een taxi, tourbusje of gedeeld vervoer, al verschilt de reistijd per verkeer. Colectivo-busjes rijden over de weg richting Urubamba en kunnen je in of bij het dorp afzetten. Omdat het op weg naar de vallei ligt, past het vanzelf in een uitstapje. Algemene vervoersopties vind je bij van Cusco naar de Heilige Vallei.

De archeologische site maakt doorgaans deel uit van het boleto turístico, het gecombineerde ticket voor Cusco en de Heilige Vallei, dat bij de ingang wordt gecontroleerd. Prijzen, deeltickets en de opgenomen sites veranderen, dus controleer de actuele regels voordat je koopt. Voor de kerk geldt soms een apart ticket, of geen.

In openbare informatie over de toekomst van het gebied is sprake geweest van een groot nieuw vliegveld in de buurt, maar de stand van zaken is onzeker. Check het actuele nieuws voordat je uitgaat van aannames over reizen of ontwikkeling.

Chinchero combineren met andere plekken

Een typische dag door de Heilige Vallei begint in Cusco, stopt in Chinchero, gaat verder naar Moray en de zoutpannen van Maras en daalt dan af naar Urubamba of door naar Ollantaytambo. Chinchero is een goede eerste stop, omdat de wevershow warm en beschut is en het dorp vroeg op de dag minder druk is.

Voor een rustiger plan combineer je Chinchero alleen met Moray en Maras, zodat de dag ontspannen blijft. Heb je weinig tijd, kies dan tussen de ruïnes en de demonstratie in plaats van beide uitgebreid te doen, en geef voorrang aan wat je het meest aanspreekt.

Twijfel je tussen een tour met gids en een dag op eigen houtje? Bekijk dan tours door de Heilige Vallei om te zien wat die doorgaans omvatten. Veelgemaakte fouten zijn: op zondag komen zonder rekening te houden met drukte, een grote ruïne als Machu Picchu verwachten en de kou onderschatten. Neem lagen kleding, water en zonbescherming mee.