La Compañía de Jesús to kościół jezuitów na rogu Plaza de Armas w Cusco, odbudowany po trzęsieniu ziemi z 1650 roku i ukończony w latach 70. XVII wieku. Jego barokowa fasada z różowego kamienia i dwie wieże należą do najbardziej znanych widoków placu, a wewnątrz złocona nastawa ołtarzowa i kilka obrazów szkoły cuzkeńskiej wynagradzają krótką wizytę. Przeznacz na nią 30-45 minut, sprawdź na miejscu godziny otwarcia i zasady biletowe, a oglądaj go w świetle późnego popołudnia lub po zmroku.
Mapa
Czym jest ten kościół
Kościół Towarzystwa Jezusowego, zawsze nazywany La Compañía, stoi na jednym z rogów Plaza de Armas, naprzeciw katedry. To rzymskokatolicki kościół zbudowany przez zakon jezuitów, nadal używany do kultu, co wpływa na to, kiedy i jak można go zwiedzać. Jego fasada, wykuta w różowym kamieniu i flankowana dwiema dzwonnicami, z kopułą wznoszącą się z tyłu, to jedna z najczęściej fotografowanych budowli w Cusco.
To dobre miejsce, by zrozumieć, jak kolonialne Cusco zbudowano na inkaskim mieście. Jezuici nie wybrali pustej działki: zajęli teren w środku dawnej stolicy i wznieśli kościół mający konkurować z katedrą. Powstał budynek, który warto czytać, a nie tylko oglądać, a krótka historia w następnej sekcji wyjaśnia, dlaczego plac wygląda tak, jak wygląda.
Miejsce inkaskiego pałacu i fundacja jezuitów
Ziemia należała do Amarukanchy, tradycyjnie opisywanej jako zespół pałacowy władcy Inków Huayny Capaca. Po hiszpańskim podboju przeszła w ręce Hiszpanów, a jezuici, którzy dotarli do Cusco w 1571 roku, zdobyli ją pod swoje kolegium i kościół, a koszt działki pokryły częściowo prywatne darowizny. Pierwszy kościół miał inną fasadę, a jego nastawę ołtarzową zaczął włoski malarz jezuita Bernardo Bitti.
Wokół miejsca zachowało się sporo inkaskiego kamieniarstwa, dlatego warto obejrzeć je zarówno z ulicy, jak i od środka. O szerszej historii miasta, które stało tu przed przybyciem Hiszpanów, przeczytasz na stronach o Imperium Inków i hiszpańskim podboju. Qorikancha, kilka minut pieszo stąd, pokazuje słynniejszy przykład tego samego wzorca: kościół zbudowany wprost na inkaskiej świątyni; zobacz stronę o Qorikancha.
Wycieczki i atrakcje
Do zarezerwowania online, wybrane na podstawie opinii podróżnych.
-
★ Najwyżej oceniane Od €23 za osobę
-
★ Najwyżej oceniane Od €22 za osobę
-
★ Najwyżej oceniane Od €23 za osobę
-
★ Najwyżej oceniane Od €17 za osobę
Odbudowa po 1650 roku i rywalizacja z katedrą
Trzęsienie ziemi z 1650 roku poważnie uszkodziło pierwszy kościół, a jezuici odbudowali go, rozpoczynając prace w 1651 roku i kończąc kościół na początku lat 70. XVII wieku. Za autora projektu uchodzi zwykle flamandzki jezuita Jean-Baptiste Gilles, a plan wzoruje się na macierzystym kościele jezuitów, rzymskim Il Gesù.
Najsłynniejsza historia dotyczy rywalizacji z katedrą. W 1656 roku zgłoszono prawny sprzeciw, twierdząc, że nowe plany są tak okazałe, iż umniejszą katedrę, a spór przeszedł przez kolonialne sądy. Przewodnicy dodają często, że rozstrzygnął go papież albo że jezuici potajemnie zbudowali wyżej, niż pozwalano. Tę część traktuj jako lokalną tradycję: udokumentowane źródła wskazują na odwołania w kolonialnym systemie prawnym, a nie na wyrok z Rzymu. Czas zakonu w Cusco skończył się w 1767 roku, gdy jezuitów wydalono z terytoriów hiszpańskich, po czym budynek służył jako kościół parafialny.
Fasada i kopuła
Zewnętrze to główny powód, dla którego większość zwiedzających się tu zatrzymuje. Fasada jest barokowa, z różowego kamienia, z dużym łukowym portalem w obramieniu kolumn, niszą z figurą Marii nad nim i bogato rzeźbionymi płycinami wznoszącymi się do trójlistnego zwieńczenia. Po obu stronach stoją dwie dzwonnice, a za nimi wznosi się kopuła. To bliski krewny kościołów budowanych w całych koloniach hiszpańskich, a strona o architekturze kolonialnej osadza go w kontekście innych budynków Cusco.
Spójrz na niego dwa razy. Późnym popołudniem kamień ogrzewa się do różowawego koloru, a po zmroku fasada jest podświetlona od dołu, a plac trochę pustoszeje. Ze środka placu możesz porównać jej proporcje z katedrą, a z bocznych uliczek zobaczyć, jak budynek rysuje się na tle wzgórz za miastem. Ławka na placu, z kościołem przed oczami, to równie dobry punkt widokowy jak każdy inny.
Wnętrze: ołtarz i obrazy
Wnętrze ma jedną nawę i sklepiony strop, a jego centrum stanowi główna nastawa ołtarzowa, rzeźbiona i złocona konstrukcja z cedru o wysokości około 21 m i szerokości 12 m, ze skręconymi kolumnami salomonowymi, centralnym płótnem Przemienienia i figurą Niepokalanego Poczęcia. To jedna z największych nastaw w Peru, a sam rozmiar jest tu sednem, więc cofnij się, zanim podejdziesz bliżej.
Warto poszukać mniejszych dzieł. Znany obraz przedstawiający ślub Martína Garcíi de Loyoli, bratanka Ignacego, z inkaską szlachcianką Beatriz Clarą Coyą dokumentuje sojusz hiszpańskiej rodziny z inkaskim rodem królewskim, a druga scena weselna wisi na przeciwległej ścianie. Należą do szkoły cuzkeńskiej, opisanej na stronie o szkole cuzkeńskiej, lokalnej tradycji malarskiej łączącej europejskie wzory z andyjskimi barwami i detalami. Z kościołem wiąże się też twórczość malarzy z Cusco, w tym Marcosa Zapaty.
Zwiedzanie: godziny, bilety i etykieta
Godziny otwarcia i zasady wejścia do kościołów w Cusco zmieniają się zależnie od pory roku, kalendarza liturgicznego i sposobu sprzedaży biletów, więc sprawdź je na miejscu w dniu wizyty, przy drzwiach lub w swoim noclegu. Niektóre kościoły obejmuje bilet łączony, inne pobierają opłatę osobno, a wnętrze może być zamknięte dla zwiedzających podczas mszy. Nie zakładaj, że wejdziesz o dowolnej porze.
Wewnątrz stosuj zwykłe zasady czynnego kościoła: skromny strój, brak lampy błyskowej i zdjęć tam, gdzie zakazują tego tabliczki, oraz cisza podczas nabożeństw. Zasady fotografowania różnią się między kościołami i często są powodem sporów z dozorcami, więc w razie wątpliwości zapytaj. Ogólne rady znajdziesz na stronie o etykiecie, a kapelusz i okulary przeciwsłoneczne przydadzą się na nasłonecznionym placu, gdzie słońce na wysokości jest silne.
Ile czasu, kiedy iść i jak dotrzeć
Na kościół przeznacz 30-45 minut, a godzinę, jeśli uważnie czytasz obrazy, i trochę więcej, jeśli łączysz go z katedrą. Kościół stoi przy Plaza de Armas, więc nie trzeba organizować transportu: to środek miasta, które zwiedza się pieszo, a każda trasa z lotniska czy z hotelu kończy się właśnie tam. Cusco leży na wysokości około 3400 m n.p.m., więc pierwszego dnia zwolnij tempo i przeczytaj o chorobie wysokościowej, zanim zaczniesz wchodzić po schodach z placu.
Rano i we wczesnych godzinach popołudniowych wewnątrz bywa spokojniej niż w ostatniej godzinie przed zamknięciem, gdy przyjeżdżają grupy. Najlepsze światło dla fasady jest późnym popołudniem, a plac tętni życiem w dni świąteczne, wymienione na stronie o świętach i festiwalach. Jeśli podróżujesz z ograniczoną mobilnością, sprawdź dostęp na miejscu, bo stare kościoły często mają schody i nierówne podłogi.
Z czym to połączyć
Naturalnym zestawem jest katedra i reszta placu, opisane na stronie o Plaza de Armas. Stamtąd dziesięć minut spaceru w dół prowadzi do Qorikancha, a stroma wspinaczka w górę do ulic rzemieślników i kościoła w San Blas. Muzea ze sztuką kolonialną, w tym muzeum sztuki sakralnej, opisano na stronie o muzeach.
Na pełny dzień w mieście strona o atrakcjach Cusco podpowiada kolejność, a zorganizowana wycieczka po mieście zwykle obejmuje plac, a czasem jeden z jego kościołów. Jeśli mieszkasz w pobliżu, strona gdzie nocować wymienia rejony, z których ten kościół jest o kilka kroków od drzwi, tak że wieczorna wizyta nic nie kosztuje w transporcie.
Gdzie nocować
-
Znajdź hotele
Plaza de Armas i centrum historyczne
Wszystko w zasięgu spaceru, kosztem hałasu i tłumów
-
Znajdź hotele
San Blas
Dzielnica rzemieślników z krętymi uliczkami i widokami, krótki spacer pod górę
-
Znajdź hotele
Całe Cusco
Porównaj wszystkie dzielnice i przedziały cenowe w jednym wyszukiwaniu
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest La Compañía de Jesús w Cusco?
To barokowy kościół jezuitów przy Plaza de Armas, odbudowany po trzęsieniu ziemi z 1650 roku i ukończony na początku lat 70. XVII wieku. Stoi w miejscu inkaskiego pałacu zwanego Amarukancha. Resztę placu opisuje strona o Plaza de Armas.
Czy La Compañía to to samo co katedra?
Nie. To dwa osobne kościoły na tym samym placu, stojące naprzeciw siebie. Katedra jest większa i starsza jako instytucja, a La Compañía zbudował zakon jezuitów.
Czy to prawda, że papież rozstrzygnął spór między tymi dwoma kościołami?
To popularna opowieść przewodników, ale udokumentowany spór z 1656 roku przechodził przez kolonialne sądy i odwołania, a nie przez Rzym. Najlepiej opowiadać go jako lokalną tradycję o rywalizacji obu budowli.
Ile czasu potrzebuję na La Compañía?
Trzydzieści do czterdziestu pięciu minut wystarczy na fasadę, główną nastawę ołtarzową i obrazy. Dodaj czas, jeśli w tym samym spacerze planujesz katedrę.
Czy muszę płacić za wejście?
Zasady wejścia do kościołów w Cusco się zmieniają, a niektóre obejmują bilety łączone, więc sprawdź przy drzwiach lub na miejscu. Nie polegaj na starej cenie ani na zasadzie sprzed lat.
Czy wewnątrz można robić zdjęcia?
Zasady są różne, a rozstrzygają tabliczki przy wejściu. Lampa błyskowa jest w kolonialnych kościołach zwykle zakazana, bo niszczy obrazy, a fotografowanie wiernych z bliska jest przejawem złych manier.
Kiedy najlepiej zobaczyć fasadę?
Późnym popołudniem, gdy kamień robi się ciepły, i ponownie po zmroku, gdy jest oświetlona. Plac jest też przyjemny wcześnie rano, zanim przyjadą grupy; jeśli wolisz spacer z przewodnikiem, zajrzyj na stronę o wycieczkach po Cusco.
