De gebruikelijke route van Puno naar Bolivia loopt via Yunguyo en Kasani naar Copacabana aan het Titicacameer, de rustigere en toeristvriendelijkere grensovergang. Desaguadero, verder naar het zuiden, is sneller naar La Paz maar drukker en minder prettig. De toelatingsregels hangen af van je nationaliteit, inclusief visum- en vaccinatie-eisen.
Twee grensovergangen
Vanuit Puno rijden directe toeristenbussen naar Copacabana in Bolivia, met de grensovergang bij Yunguyo aan Peruaanse en Kasani aan Boliviaanse kant. De reis duurt een paar uur, grensformaliteiten inbegrepen. Copacabana is een prettig stadje aan het meer en het uitgangspunt voor het Isla del Sol, dus veel reizigers blijven er een of twee nachten voordat ze naar La Paz gaan.
De zuidelijke grensovergang, Desaguadero, ligt aan de rivier die de twee landen scheidt en aan de hoofdweg naar La Paz. Lokale handelaren en vrachtwagens gebruiken hem, dus het is er druk, rumoerig en soms traag. Sommige mensen kiezen hem omdat hij tijd bespaart op weg naar La Paz, maar de meeste bezoekers vinden Yunguyo makkelijker.
Aan de grens
Je doorloopt de uitreisformaliteiten in Peru en de inreisformaliteiten in Bolivia, een paar stappen verderop, met een stempel van beide landen in je paspoort. Neem je paspoort, eventuele inreisdocumenten en wat contant geld in kleine biljetten mee, want wisselkantoren onderweg bieden soms slechte koersen. Houd rekening met het tijdverschil: Bolivia loopt een uur voor op Peru, wat uitmaakt voor busaansluitingen. Grenzen hebben vastgestelde openingstijden, dus kom niet laat op de dag aan.
Na de grens steekt de weg naar La Paz de Straat van Tiquina over met een kleine veerboot of vlot, en het voertuig zelf kan op een aparte boot oversteken, waarbij passagiers met een motorboot gaan. Dit is routine voor de busmaatschappijen, maar reken op extra tijd.
Hoogte en planning
Puno ligt op ongeveer 3.800 m, Copacabana op een vergelijkbare hoogte en La Paz nog hoger, dus de hele route ligt op hoogte. Kom je uit Cusco, dan ben je waarschijnlijk al gewend, maar ritten op 4.000 m blijven vermoeiend. Breek de reis met een nacht in Copacabana in plaats van in één dag door te rijden naar La Paz.
Wie rechtstreeks vanaf zeeniveau komt, moet extra voorzichtig zijn, want de combinatie van reizen, wachtrijen aan de grens en hoogte kan de eerste dag zwaar maken. Zie hoogteziekte voor de verschijnselen en de reden voor een geleidelijke klim.
Vanuit Cusco naar de grens
De meeste reizigers bereiken deze grens vanuit Cusco, meestal via Cusco-Puno en daarna Puno-Copacabana. Het eerste deel staat beschreven bij Cusco naar Puno, met de bus of de toeristentrein. Een nacht in Puno breekt de reis en geeft je de kans om de bezienswaardigheden van het Titicacameer, zoals de Uros-eilanden, te bezoeken voordat je oversteekt.
Sommige busmaatschappijen verkopen doorgaande tickets van Cusco naar La Paz of Copacabana, met een overstap op een ander voertuig aan de grens of in Puno. Dat is handig, maar met het risico dat één vertraging de hele keten raakt. Is je schema krap, vraag dan wat de maatschappij doet als een aansluiting wordt gemist.
Doorgaande tickets of losse ritten
Je kunt een doorgaand ticket kopen bij een busmaatschappij of reisbureau, of elk traject apart nemen. Het doorgaande ticket is eenvoudiger en vaak goedkoper. Losse ritten geven flexibiliteit en laten je in Puno of Copacabana stoppen zonder een ticket te verliezen. Wat je ook kiest, controleer wat de prijs omvat: soms zijn de grensovergang, de veerboot bij Tiquina en de bagage inbegrepen, soms zijn het extra's die je contant betaalt.
Houd je paspoort binnen handbereik in plaats van in een tas in het bagageruim, want je hebt het die dag meerdere keren nodig. Heb je een ticket van een straatverkoper buiten de terminal, controleer dan de maatschappij en de vertrektijd voordat je betaalt. Zie het algemene advies over bussen in Peru voor het kiezen van een betrouwbare maatschappij.
Toelatingsregels en de terugreis
De toelatingsregels voor Peru en Bolivia verschillen per nationaliteit, en het aantal dagen dat je bij aankomst krijgt kan variëren. Wil je terug naar Peru, controleer dan of je toegestane verblijf daarvoor volstaat en welke documenten de Peruaanse ambtenaren verwachten. Zie toelatingsvoorwaarden voor Peru.
Ook gezondheidseisen tellen. Bij sommige grensposten kan om een gele-koortscertificaat worden gevraagd. Gezondheid en vaccinaties is een beginpunt, maar een arts of reizigersconsultatiebureau moet persoonlijk advies geven. Voor een kant-en-klare reisopzet, zie de reisroute Peru en Bolivia.
Veelgestelde vragen
Welke grensovergang tussen Peru en Bolivia is de beste?
De meeste reizigers gebruiken Yunguyo naar Copacabana, omdat het rustiger is en de bussen op toeristen zijn ingesteld. Desaguadero is sneller naar La Paz maar drukker.
Heb ik een visum nodig voor Bolivia?
Dat hangt af van je nationaliteit.
Is er een tijdverschil?
Ja, Bolivia loopt een uur voor op Peru, dus zet je horloge om als je de grens oversteekt.
Hoe lang duurt de grensovergang?
Dat hangt af van de rij en het tijdstip en kan variëren van kort tot een paar uur. Houd ruim marge en plan niet meteen na de grensovergang een aansluiting.
Kan ik per boot over het Titicacameer oversteken?
De landgrens is de normale route. Sommige tours combineren stukken over het meer met de grens, maar het aanbod verandert, dus vraag een organisatie in Puno naar de huidige diensten.
Moet ik geld wisselen aan de grens?
Alleen een klein bedrag. De koersen aan de grens zijn vaak slecht en informele wisselaars kunnen je te weinig teruggeven. Boliviaanse geldautomaten zijn er in Copacabana en La Paz, maar contant geld blijft nuttig.
Is het veilig om Bolivia binnen te gaan?
Veel reizigers doen het zonder problemen. Houd je documenten bij je en vermijd onofficiële geldwisselaars. Zie stakingen en wegblokkades.