Sillustani

Wat chullpa's zijn

Een chullpa is een graftoren waarin belangrijke mensen werden begraven, vaak samen met offergaven. Chullpa's vind je overal in de hoge Andes van het Titicacabekken. Bij Sillustani staan ze op een heuvel met uitzicht over het meer, en sommige zijn indrukwekkend hoog, gebouwd met fijn bewerkte stenen die naar boven toe iets breder worden.

De plek wordt gewoonlijk toegeschreven aan het Colla-volk, dat het gebied vóór de Inca's beheerste. Sommige torens vertonen metselwerk in Inca-stijl, wat erop wijst dat Inca-bouwers hier actief waren nadat het gebied was veroverd. Een paar torens zijn onvoltooid, met stenen blokken en hellingbanen die zijn achtergebleven, en dat helpt bezoekers te begrijpen hoe ze zijn gebouwd. De datering van afzonderlijke torens en de precieze overtuigingen erachter zijn nog onderwerp van onderzoek, dus wees voorzichtig met stellige verklaringen.

De ligging en het bezoek

De torens staan op een schiereiland in het Umayomeer, dat kleiner en rustiger is dan het Titicacameer zelf. Het landschap is open, met graslanden, grazend vee en wijde luchten. De wind kan stevig zijn en er is op de site weinig schaduw.

Een bezoek duurt meestal ongeveer twee uur ter plekke, langs een pad rond het schiereiland met een gids die de torens en lokale tradities toelicht. Op sommige plekken zie je versieringen, zoals een uitgehouwen hagedis op een van de torens, waar gidsen vaak op wijzen. Lokale vrouwen verkopen bij de ingang vaak textiel en handwerk, en een klein souvenir kopen is een manier om de gemeenschap te steunen.

De late middag is favoriet omdat het licht de kleur van de steen en het meer laat opgloeien. Tours in de middag vertrekken na de lunch uit Puno en keren rond schemering terug; de weg is kort genoeg om in een dag met andere plannen te passen.

Hoe de torens werden gebouwd

Een van de aantrekkelijke kanten van Sillustani is dat de bouwmethoden zichtbaar zijn. Het metselwerk in de best bewaarde torens sluit nauwkeurig aan, met blokken die zo zijn gevormd dat ze soepel buigen, en de toren wordt breder naarmate hij hoger wordt. In de beste voorbeelden werkten de bouwers zonder specie, en het resultaat staat al eeuwen overeind in een streng klimaat.

De onvoltooide torens zijn de beste leermeesters. Naast het bouwwerk ligt nog een helling van aarde en steen, en de blokken zijn in verschillende stadia van bewerking te zien. Dat ondersteunt de verklaring dat stenen een helling op werden gesleept en van bovenaf op hun plek gezet. Zoals bij alle reconstructies is dit een redelijke lezing van het bewijs, geen overgeleverd verslag.

Elke toren was een begraafplaats voor een groep of familie van hoge status, en lichamen werden samen met bezittingen binnen geplaatst. De precieze gebruiken en de sociale structuur erachter worden nog onderzocht. Als een gids met stelligheid zegt hoeveel mensen in een toren lagen of wat elke gift betekende, beschouw dat dan als een algemene interpretatie en niet als vaststaand feit.

Praktische planning

Sillustani ligt ongeveer 30 km van Puno, en de meeste reizigers sluiten aan bij een tour van een halve dag. Zelfstandig gaan met een taxi of privéchauffeur kan ook en geeft meer vrijheid in de timing, maar spreek de prijs en de wachttijd vooraf af.

De site ligt op ongeveer 3.900 m, en door de zon op hoogte en de koude wind neem je het best laagjes, een hoed, zonnebrandcrème en water mee. De wandeling is niet lang, maar bevat lichte klimmetjes. Ben je nog aan het wennen aan de hoogte na aankomst in Puno, loop dan rustig en neem pauzes.

Meestal moet je entree betalen, en die zit al dan niet in de tourprijs. Vraag ernaar als je boekt. Kies je tussen excursies rond Puno, dan past Sillustani bij reizigers die geïnteresseerd zijn in archeologie en landschap, terwijl Taquile en de Uros-eilanden passen bij wie meer wil weten over het leven op het meer en gemeenschapstoerisme.

Is het de reis waard?

Voor de meeste bezoekers die van archeologie of fotografie houden: ja. De torens lijken op niets op de gewone Inca-route, en het lege landschap voelt anders dan de drukke plekken bij Cusco. Het is ook een ontspannen uitje: de wandeling is rustig, de rit kort en je hebt geen boot nodig.

Het is minder lonend voor wie veel uitleg op borden wil, want de site draait vooral om de bouwwerken en de omgeving. Een gids maakt verschil, en veel tours hebben er een bij. Reizigers met weinig tijd in Puno kiezen vaak tussen Sillustani en de tochten op het meer, en het beste antwoord hangt af van wat je belangrijk vindt. Wie niet van boten houdt of van koude wind op het water, geeft misschien de voorkeur aan deze halve dag over land.

Bij dingen om te doen in Puno vind je andere opties in de stad, en bij Puno of Arequipa lees je hoeveel nachten je het meer kunt geven voordat je verder reist.

Sillustani combineren met een verblijf in Puno

Sillustani past in een middag tijdens een verblijf in Puno, na een rustige ochtend zonder inspanning op hoogte. Een gangbaar plan is de eerste dag te acclimatiseren in de stad, op dag twee een boottocht te maken en op dag drie de torens te bezoeken. Bij verblijf in Puno lees je waar je kunt slapen en hoe je 's nachts warm blijft.

Heb je weinig tijd, dan geeft één excursie op het meer plus Sillustani in twee halve dagen een goed beeld van de regio. Het bredere gebied rond het Titicacameer laat zien hoe de onderdelen samenhangen, en de tips over hoogteziekte zijn de moeite waard om te lezen voordat je inspannende dagen plant.

Kleed je voor wind en zon. Het mooiste licht is laat op de dag, maar dan kan de wind ook het koudst zijn, dus een warm laagje en een hoed zijn even belangrijk als zonnebrandcrème.