Katedra w Cusco, a oficjalnie Bazylika Katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, to główny kościół miasta i dom jednej z najbogatszych w Peru kolekcji sztuki kolonialnej. Wzniesiono ją w XVI i XVII wieku w miejscu inkaskiego pałacu. Na zwiedzanie wnętrza przeznacz około godziny: główną atrakcją są obrazy szkoły cuzkeńskiej, rzeźbione drewniane ołtarze i Ostatnia Wieczerza, w której daniem głównym jest kawia.
To czynny kościół z własnym biletem i własnymi zasadami, więc przed wizytą sprawdź aktualne warunki wejścia.
Mapa
Zespół kościołów, a nie jedna budowla
Bazylika Katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny stoi po północno-wschodniej stronie głównego placu, a cały kompleks zajmuje około 3920 metrów kwadratowych. To, co zwiedzający nazywają katedrą, to w istocie grupa połączonych ze sobą kościołów. Największy jest sam kościół katedralny, z jednej strony przylega do niego starszy kościół El Triunfo, z drugiej mniejsza kaplica, zwykle nazywana Jesús, María y José.
Ta strona opowiada o budynku i jego wnętrzu. O samym placu, wieczornym oświetleniu i sąsiednim kościele jezuitów przeczytasz na stronie o Plaza de Armas.
Katedra jest siedzibą archidiecezji Cusco, a tytuł bazyliki otrzymała w 1928 roku. Wchodzi też w skład historycznego centrum Cusco, które UNESCO wpisało na Listę Światowego Dziedzictwa w 1983 roku. Ponieważ to czynne miejsce kultu, wrażenia zależą od dnia: podczas nabożeństw nawa należy do wiernych, a turystów prosi się o poczekanie lub powrót później.
Inkaski pałac pod spodem
Hiszpanie wybrali to miejsce świadomie. Przed podbojem stała tu Kiswarkancha, pałac wiązany z władcą Inków Wirakoczą, oraz sąsiedni Suntur Wasi, opisywany jako budowla związana z bronią i ceremoniami. Hiszpanie zburzyli inkaskie budynki i wykorzystali teren, a w dużej mierze także kamień, pod własny kościół.
Często powtarza się, że duże bloki zwleczono tu z twierdzy Sacsayhuamán nad miastem i użyto ponownie. Wspomina o tym Wikipedia i pasuje to do szerszej historii twierdzy jako kamieniołomu, ale ilość kamienia traktuj jako szacunek, a nie zmierzony fakt.
Budowanie katolickiego kościoła na inkaskim nie jest tu wyjątkiem. Najwyraźniejszym przykładem jest Qorikancha, kilka minut pieszo stąd, gdzie klasztor Santo Domingo stoi na murach inkaskiej świątyni. Zobaczenie obu miejsc jednego dnia bardzo ułatwia zrozumienie, jak nakładają się na siebie kolejne warstwy miasta.
Wycieczki i atrakcje
Do zarezerwowania online, wybrane na podstawie opinii podróżnych.
-
★ Najwyżej oceniane Od €23 za osobę
-
★ Najwyżej oceniane Od €22 za osobę
-
★ Najwyżej oceniane Od €23 za osobę
-
★ Najwyżej oceniane Od €17 za osobę
Prawie wiek budowy
Budowę rozpoczęto około 1559 roku, a pierwsza msza odbyła się w 1654, więc ukończenie katedry zajęło niemal sto lat. Prace prowadziło kilku mistrzów budowlanych, a przerwano je, gdy w początkach lat 70. XVI wieku w regionie przebywał wicekról Francisco de Toledo. Kościół konsekrowano w 1668 roku.
Najbardziej dramatyczną przerwą było trzęsienie ziemi z 1650 roku, które zawaliło część sklepień i doprowadziło do zmian w górnej części fasady, w tym do usunięcia trzeciej kondygnacji wież. Cusco leży w aktywnej strefie sejsmicznej i niemal każdy kolonialny budynek był tu naprawiany więcej niż raz.
Efektem jest budowla o mieszanym stylu. Plan to trójnawowa bazylika z późnogotyckimi sklepieniami żebrowymi, natomiast fasada i wystrój noszą cechy renesansu, plateresku i baroku. Z placu ciemny andezyt i dwie wieże wyglądają surowo, ale wnętrze jest znacznie cieplejsze w tonacji, a złocone drewno i srebrne lampy łapią światło.
We wnętrzu nawy
Po przekroczeniu drzwi pierwsze wrażenie to wysokość i półmrok. Nawę podpiera czternaście krzyżowych filarów dźwigających dwadzieścia cztery sklepienia żebrowe, a kamień jest gładki, dopóki nie spotka rzeźbionego drewna. Stalle chóru, ambona i ołtarze boczne to najlepsze w mieście przykłady kolonialnej snycerki, a główna nastawa ołtarzowa jest pokryta ozdobami.
Wypatruj szczegółów zdradzających rękę miejscowych rzemieślników. Na drzwiach odnotowano rzeźbioną głowę jaguara, święty motyw Inków, a w wielu obrazach i rzeźbach pojawiają się andyjskie kwiaty, owoce i stroje, których nie zobaczyłbyś w europejskim kościele. Na jednym z ołtarzy stoi też późnogotycki wizerunek Marii, co dobrze przypomina, że kościół wyposażano zarówno w przedmioty z Hiszpanii, jak i te robione na miejscu.
Nie spiesz się. Boczne kaplice kryją mnóstwo drobnych rzeczy, które łatwo przeoczyć, a wewnątrz jest przyciemnione światło, więc daj oczom kilka minut na przyzwyczajenie się, zanim ocenisz obraz.
Obrazy szkoły cuzkeńskiej i kawia
Katedra słynie przede wszystkim z kolekcji obrazów szkoły cuzkeńskiej, tworzonych w epoce kolonialnej przez malarzy indiańskich i metysów. Dobrze udokumentowanym przykładem jest cykl płócien o przypowieściach Chrystusa autorstwa Diego Quispe Tito, jednego z czołowych twórców szkoły, datowany na 1681 rok, choć seria nie jest już kompletna.
Obraz, który przyciąga tłumy, to Ostatnia Wieczerza przypisywana Marcosowi Zapacie, malarzowi urodzonemu w Cusco, działającemu w XVIII wieku, zwykle datowana na 1753 rok. Na stole są nie tylko chleb i wino, lecz także andyjskie potrawy, a głównym daniem jest pieczona kawia (cuy), świnka morska, która w górach do dziś jest świątecznym posiłkiem. Historycy sztuki odczytują to jako świadome połączenie chrześcijańskiej ikonografii z andyjską kulturą kulinarną, a nie jako żart.
Jeśli chcesz wiedzieć, jak smakuje to danie i jak się je podaje, zajrzyj do artykułów o kawii i o tym, co jeść w Cusco. Zapytaj obsługę, gdzie obraz aktualnie wisi, bo dzieła bywają przenoszone.
Pan Trzęsień Ziemi
Jednym z najbardziej czczonych przedmiotów w katedrze jest Señor de los Temblores, Pan Trzęsień Ziemi. To krucyfiks otaczany kultem przez mieszkańców Cusco, powiązany z trzęsieniem ziemi z 1650 roku, któremu poświęcony jest też siedemnastowieczny obraz przechowywany w katedrze, przedstawiający miasto w czasie katastrofy.
Tradycja głosi, że figurę wyniesiono na ulice podczas wstrząsów i ziemia się uspokoiła. Co by o tej opowieści myśleć, pobożność jest prawdziwa: w poniedziałek Wielkiego Tygodnia odbywa się procesja z wizerunkiem, plac wypełnia się wiernymi, a dla wielu mieszkańców to najważniejsze wydarzenie roku kościelnego.
Jeśli twoja podróż zbiega się z Wielkim Tygodniem, spodziewaj się tłumów, zamkniętych ulic i ograniczonego dostępu do kościoła. W artykule o świętach i festiwalach znajdziesz wskazówki, jak planować wyjazd wokół takich wydarzeń, a nocleg zarezerwuj z dużym wyprzedzeniem.
Kościół El Triunfo
Kościół El Triunfo, wznoszony od 1538 roku, to najstarsza część kompleksu i pierwszy chrześcijański kościół w mieście. Stoi przy boku katedry, a jego nazwa, Triumf, odnosi się do hiszpańskiego zwycięstwa w oblężeniu Cusco, które tradycja przypisuje interwencji świętego Jakuba.
Dla zwiedzających El Triunfo jest spokojniejszą przestrzenią niż główna nawa i warto zobaczyć go najpierw, bo pokazuje, że wczesny kościół kolonialny był mniejszy i skromniejszy. Jego ołtarz i rzeźbioną fasadę warto obejrzeć z placu, nawet jeśli nie wchodzisz do środka.
Zależnie od zasad biletowych kaplice mogą wchodzić w zakres wizyty lub nie, zapytaj więc w kasie, które części są danego dnia otwarte. Niektóre kaplice są zarezerwowane dla modlitwy i mogą być zamknięte dla zwiedzających.
Zwiedzanie: czas, bilety, zachowanie
Na wnętrze przeznacz około godziny, jeśli chcesz przyjrzeć się obrazom i bocznym kaplicom, albo 30-40 minut na szybki obchód. Bilety, godziny otwarcia i wejście dla zwiedzających zmieniały się z biegiem lat, więc sprawdź je na miejscu w dniu wizyty. Przy wejściu mogą być oferowane audioprzewodniki lub przewodnicy, ale cenę ustal z góry.
Wnętrze to kościół, więc ubierz się skromnie, mów cicho i nie przechodź przez nawę podczas nabożeństwa. Zasady fotografowania w kościołach Cusco są surowe i często zabraniają aparatów, a przynajmniej lampy błyskowej, więc szukaj tabliczek przy drzwiach. Ogólne wskazówki o zachowaniu w miejscach kultu znajdziesz w artykule o etykiecie.
Poranki bywają spokojniejsze niż środek dnia, kiedy przyjeżdżają grupy. Katedra leży na wysokości około 3400 m n.p.m., ale zwiedzanie jest płaskie i powolne, więc to rozsądna atrakcja na pierwszy dzień. Połącz ją z atrakcjami Cusco, a o chorobie wysokościowej poczytaj tuż po przyjeździe.
Gdzie nocować
-
Znajdź hotele
Plaza de Armas i centrum historyczne
Wszystko w zasięgu spaceru, kosztem hałasu i tłumów
-
Znajdź hotele
San Blas
Dzielnica rzemieślników z krętymi uliczkami i widokami, krótki spacer pod górę
-
Znajdź hotele
Całe Cusco
Porównaj wszystkie dzielnice i przedziały cenowe w jednym wyszukiwaniu
Najczęściej zadawane pytania
Czy warto płacić za wejście do katedry w Cusco?
Tak, jeśli interesuje cię sztuka kolonialna. Kolekcja obrazów szkoły cuzkeńskiej, rzeźbione ołtarze i Ostatnia Wieczerza z kawią nigdzie indziej w mieście nie występują razem. Jeśli chcesz zobaczyć tylko zewnętrzną stronę, fasadę możesz podziwiać za darmo z placu.
Ile trwa zwiedzanie katedry w Cusco?
Około godziny wystarczy na uważną wizytę. Szybkie przejście zajmuje pół godziny, ale boczne kaplice i obrazy nagradzają wolniejsze oglądanie, a wewnątrz panuje przyćmione światło.
Gdzie wisi Ostatnia Wieczerza z kawią?
Wisi we wnętrzu katedry i jest przypisywana Marcosowi Zapacie, zwykle datowana na 1753 rok. Jej miejsce może się zmieniać, więc zapytaj obsługę przy wejściu. O samym daniu przeczytasz w artykule o kawii.
Czy w katedrze w Cusco można robić zdjęcia?
Zasady fotografowania były restrykcyjne i z czasem się zmieniały, a tabliczki przy drzwiach informują, co wolno. Często zakazane są aparaty lub lampa błyskowa, więc stosuj się do oznaczeń i poleceń obsługi.
Czym katedra różni się od La Compañía?
Stoją naprzeciw siebie na rogu placu, ale to osobne kościoły. Katedra jest głównym kościołem archidiecezji, zaczętym w XVI wieku, a La Compañía to późniejszy kościół jezuitów. O tym drugim przeczytasz na stronie o Plaza de Armas.
Czy katedra jest otwarta podczas nabożeństw i Wielkiego Tygodnia?
Dostęp w celach turystycznych jest ograniczony w czasie nabożeństw, a podczas mszy prosi się zwiedzających, by nie chodzili po kościele. W Wielkim Tygodniu i inne dni religijne kościół jest zatłoczony, a zasady się zmieniają, więc spokojną wizytę zaplanuj na inny dzień.
Co zobaczyć po katedrze?
Do Qorikancha jest kawałek pieszo i zobaczysz tam inkaskie kamieniarstwo, które kolonialny kościół zastąpił. Na łagodny spacer pod górę idź potem do dzielnicy San Blas, gdy już przyzwyczaisz się do wysokości.
