Narodowe Muzeum Archeologii (Lima)

Czym jest to muzeum

Narodowe Muzeum Archeologii, Antropologii i Historii Peru (często skracane do MNAAHP) stoi w Pueblo Libre, dzielnicy mieszkalnej między historycznym centrum a wybrzeżem. To najszersze z limskich muzeów: zamiast jednej kolekcji lub gustu jednej rodziny, państwo budowało je przez dwa stulecia, by objęło całą prehistorię Peru, a w salach historycznych także okres kolonialny i republikański.

Jego początki sięgają 1822 roku, gdy pod protektoratem José de San Martína założono pierwsze muzeum narodowe. Większość tej pierwszej kolekcji zaginęła podczas chilijskiej okupacji Limy w wojnie o Pacyfik, a muzeum odtworzono w 1905 roku. W kolejnych dziesięcioleciach dzielono je, łączono i kilkakrotnie przemianowywano, a obecna instytucja pochodzi z 1992 roku, z połączenia muzeów archeologii i historii. Ta zawiła historia tłumaczy, skąd tak długa nazwa.

Główne wejście znajduje się przy Plaza Bolívar, w tej samej dzielnicy co Muzeum Larco, około 20-30 minut taksówką z Miraflores, zależnie od ruchu.

Eksponaty, które nadają mu rangę

Większość zwiedzających przychodzi po garstkę obiektów, których nie zobaczy się nigdzie indziej. Stela Raimondiego to rzeźbiona granitowa płyta ze stanowiska świątynnego Chavín de Huántar w górach regionu Ancash. Warcząca, wielolica postać bóstwa to jeden z najbardziej znanych obrazów kultury Chavín, rozkwitającej w I tysiącleciu p.n.e. i wpływającej na sztukę w całych Andach. To jedyny obiekt, który ma podobno przetrwać grabież pierwszej kolekcji.

Obelisk Tello, kolejny rzeźbiony monolit z Chavín, nosi imię Julia C. Tello, archeologa często nazywanego ojcem peruwiańskiej archeologii, który kierował muzeum w jego pierwszych dziesięcioleciach. Jego powierzchnię pokrywają splecione postaci zwierząt, które wymagają czasu, by je odczytać; pomagają opisy, jeśli są dostępne.

W muzeum znajdują się też Skrzyżowane Dłonie z Kotosh, gliniany relief z jednego z najstarszych znanych ośrodków ceremonialnych w środkowych Andach, oraz duży zespół tkanin Paracas, haftowanych płaszczy pogrzebowych z południowego wybrzeża. Sale historyczne wypełniają malarstwo wicekrólewskie, w dużej części ze szkoły cuzceńskiej, oraz dzieła z początków republiki. Wystawiono także model Machu Picchu w skali.

Dlaczego liczą się tkaniny Paracas i Chavín

Zrozumienie dwóch mocnych stron kolekcji ułatwia decyzję o wizycie lub o jej pominięciu. Płaszcze Paracas pochodzą z pochówków na półwyspie Paracas, na południowym wybrzeżu, i mają około dwóch tysięcy lat. Sucha pustynia zachowała wełniane i bawełniane tkaniny, których haftowane postaci zachowały sporo koloru, a zbiory muzeum należą do najważniejszych na świecie dla tradycji Paracas. Jeśli planujesz dalszą podróż do Paracas lub na Linie Nazca, obejrzenie ich wcześniej nada lokalnemu krajobrazowi głębszy sens. Szerszą historię andyjskich tkanin znajdziesz w tekście o tkaninach w Peru.

Chavín to wczesna kultura górska, której ośrodek ceremonialny leży wysoko w Andach, o dzień drogi od Limy, i zwykle odwiedza się go z okolic Huaraz. Ponieważ oryginalnej świątyni nie da się przenieść, muzeum jest miejscem, gdzie przenośne rzeźbione kamienie można obejrzeć z bliska. O szerszej sekwencji kultur sprzed Inków przeczytasz w tekście o cywilizacjach przedinkaskich.

Dojazd i ile czasu przeznaczyć

Pueblo Libre nie leży na szlaku turystycznym, a transport publiczny jest wolny dla odwiedzających, którzy nie znają systemu. Najprościej wziąć taksówkę lub aplikację przewozową z Miraflores, Barranco albo historycznego centrum; jak robić to bezpiecznie, wyjaśnia tekst o taksówkach i aplikacjach w Peru. Poproś kierowcę, by zaczekał, albo umów powrót z góry, bo muzeum stoi przy cichym placu mieszkalnym.

Jeśli galerie są otwarte, zarezerwuj od dwóch do trzech godzin na rozsądną wizytę, dłużej, jeśli lubisz czytać każdy opis. Muzeum jest duże, a ekspozycje gęste, więc większość zwiedzających wybiera kilka tematów zamiast próbować zobaczyć wszystko. Aktualne dni otwarcia, ceny biletów, ostatnie wejście oraz ewentualne ograniczenia dotyczące fotografowania i bagażu sprawdź na oficjalnej stronie.

Kilka sal bywało w przeszłości zamykanych z powodu remontów, dlatego świeże potwierdzenie z muzeum jest warte więcej niż jakikolwiek przewodnik czy opinia.

Gdy muzeum jest zamknięte lub otwarte częściowo

Zamknięcie nie oznacza, że musisz obejść się bez prekolumbijskiej Limy. Najbliższą alternatywą jest Muzeum Larco, kilka minut dalej w tej samej dzielnicy, które oferuje dobrze opisany przegląd peruwiańskiej ceramiki i złota. Wśród odkopanych stanowisk w mieście Huaca Pucllana w Miraflores to adobowa piramida, którą można zwiedzać z przewodnikiem, a Pachacámac, krótki przejazd na południe, to największy kompleks archeologiczny w pobliżu stolicy.

Nowe Muzeum Narodowe Peru w Lurín, na południe od Limy, otwarte w 2021 roku jako planowany przyszły dom zbiorów narodowych, według doniesień również jest zamknięte dla zwiedzających od grudnia 2024 roku, więc nie jest niezawodnym zamiennikiem. Ogólny przegląd w tekście o muzeach w Peru wymienia inne opcje w całym kraju.

Podróżni jadący na północ mogą zobaczyć pokrewne zbiory w Chan Chan i jego muzeum, które umieszcza kultury wybrzeża w ich pierwotnym otoczeniu.

Dla kogo i jak łączyć z innymi atrakcjami

Muzeum jest dla podróżnych, którzy chcą pełnej chronologii, a nie jednej kultury: studentów archeologii, wszystkich planujących wizytę w Chavín, Paracas lub Nazca oraz osób z długim pobytem w Limie. Mniej pasuje na krótki postój, gdzie historyczne centrum i jedno wyspecjalizowane muzeum dadzą lepszy zwrot z ograniczonego czasu.

Ponieważ w Pueblo Libre kilka miejsc wartych uwagi leży blisko siebie, Muzeum Larco i przystanek na Plaza Bolívar naturalnie zmieszczą się w jednym poranku. Historia epoki niepodległości, w tym okres, gdy okolica była związana z wyzwolicielami, to część powodu, dla którego w tej dzielnicy skupiło się tyle muzeów; tło podaje tekst o niepodległości Peru.

Szerszy plan znajdziesz w tekście co robić w Limie lub w głównym przewodniku po Limie. Opcje z przewodnikiem, które obejmują przystanki w muzeach, opisano w części o wycieczkach po Limie.